logo

11 Aralık 2019

Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!


D.Mehmet Doğan
m.dogan@gmail.com

Dünyanın en meşhur ödüllendirme sistemi Nobel’dir her halde. Dinamitin mucidi İsveçli Alfred Nobel, bu ödüllendirme için servetinden muazzam bir pay ayırmıştır. Onun vasiyetine yerine getirmek üzere 1901’den beri çeşitli dallarda Nobel ödülleri veriliyor.

Hiçbir ödüllendirme tam mânasıyla objektif (ve masum) değildir. Ödüllendiren kendini ödüllendirmek ister aslında! Bunun önüne geçmenin yolu, yaygın bir değerlendirme yapısı oluşturmaktır. Nobel kurumlaşmış bir ödül sistemidir. İşleyişe bakılırsa İsveç Kraliyet İlimler Akademisi, İsveç Akademisi, Karolinska Enstitüsü ve Norveç Nobel Komitesi işin içindedir. Biz ilim, fen, ekonomi ödülleri ile ilgili pek fazla bir şey söyleyecek durumda değiliz. Sadece kimya alanında çok erken yaşta bütün dünyanın tanıdığı ve neden Nobel almadığını merak ettiği merhum Oktay Sinanoğlu’nun bir sözünü aktaracağız: “Nobel’de öncelik Yahudilerindir!”

Nobel ödüllerinin yüzden doksanı aşan şekilde Avrupa, Amerika (tabii kuzey) ülkelerine verilmesi bir şekilde tevil edilebilir. Zaten dünyanın ilmi, tekniği ve ekonomisinin dinamizmini bu ülkeler temsil ediyor, denilebilir. Ya edebiyat ve barış ödülleri için ne söylenebilir?

İlim ve teknikte olmasa bile, edebiyatta Avrupa dışı çok köklü diller ve edebiyatlar var. Bunlar neden gereken ilgiyi göremiyor?

Gerçi Nobel kuşu zaman zaman bu ülkelere de uğrak verir. Verir de, bu ülkelerden seçilenler hangi kritere göre seçilir? Türk edebiyatının 20. Yüzyılda büyük şairleri ve yazarlarının uzağından bile geçmezken bir tek Yaşar Kemal’in Nobel dedikodusu yapılır. Değişmez Nobel adayımız olarak dünyasını değiştiren Yaşar Kemal’den kendilerine post çıkaracaklarını düşünmüş olmalıdırlar. Sonra gelir Orhan Pamuk’da karar kılar edebiyat ödülü. Bu ödülü aldığında Orhan Pamuk Türkiye’nin en büyük edebiyatçısı olarak geniş bir kabul görmekte midir? Bunu söylemek mümkün değildir. Elbette Pamuk’un önemsiz bir yazar olduğunu söylemiyoruz, fakat Nobel açısından onun asıl öneminin Türkiye aleyhinde kullanılma potaniyelinde yattığı şüphe götürmez.

Burada oryantalist beğenmenin devreye girdiği görülüyor. “Sana ödül verdiğimde de kendime ödül veriyorum” diye formüle edilebilir bu.

Bu sene Nobel ödülü bir Avusturyalı yazara verildi. Görünüşte bir tuhaflık yok, fakat öyle bir yazara verildi ki, bu zat Balkanlarda Sırpların Boşnak soykırımını alkışlıyor! Ekim ayında edebiyat ödülünün Peter Handke’ye verilmesi üzerine bir açıklama yayınlamıştık: “Nobel edebiyat ödülünün adı İslâmofobi-Türkofobi ödülü olarak değiştirilsin!”

Nobel ödüllerinin bilhassa edebiyat ödülünün siyasi arkaplanının her zaman güçlü olduğu bilinmez değil. Balkanlardaki son kanlı soykırımda etnik temizlikçi Sırpların arkasında duran, Srebrenista katliamını tanımadığını açıklayan, soykırım ve diğer savaş suçlarından yargılanan eski Sırbistan lideri Slobodan Miloşeviç’in cenazesinde konuşarak bir daha tarafını ortaya koyan bir şahsın bu yönünün bilinmemesi mümkün değildir. Öyleyse böyle birine neden Nobel edebiyat ödülü veriliyor?

Aslında bunun açıklaması zor değil. Zulme uğrayan Müslümanlar olduğunda, Türkler olduğunda kör ve sağır olunuyor, hatta “bunlar katliam sayılmaz” deniliyor. Böyle diyenler de baş tacı ediliyor. Bu ödül vesilesiyle bunun böyle olduğu bir daha ortaya konulmuş oluyor.

Ödül Türkiye’den birine verilse idi, eminiz ki yine durum değişmeyecek, bu sefer içeriden benzer biri ödüllendirilecekti. Buna “kendini ödüllendirmenin Nobel’i” demek yanlış olmaz!

(KARAR)

Etiketler:
Share

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İNZAL EDİLMİŞ ADIMIZI, ÜRETİLMİŞ “İSLÂMCI” KAVRAMI İLE DEĞİŞTİRMEK SAPMALARA KAYNAKLIK ETMİŞTİR

    02 Mart 2020 YAZARLAR

    Her din ya da ideoloji, kendini özgün taşıyıcı kavramlarıyla ifade eder, tanımlar ve mesajını insanlara ulaştırır. Temel tanımlayıcı kavramlar, nötr değildirler; zihnine girdikleri, kendilerini benimseyerek kullanan insanları, kendi arka planındaki din, düşünce, felsefe ve ideoloji istikametinde dönüştürürler. Bunlar, o din ya da ideolojinin, taşıyıcı, inşa edici ve dönüştürücü etkiye sahip olan inanç eksenli kavramlarıdır. Bir de taşıyıcı olmayan, yani dinî ve ideolojik boyutu belirleyici olmayan kavramlar vardır ki onları, her din ya da ideol...
  • ‘Savaş ve Siyaset’, Aynı Hedef İçin, Farklı Silâhlarla Yapılan Eylemler Manzumesidir Kaynak: ‘Savaş ve Siyaset’, Aynı Hedef İçin, Farklı Silâhlarla Yapılan Eylemler Manzumesidir – SELAHADDİN E. ÇAKIRGİL

    02 Mart 2020 YAZARLAR

    Bu Pazar günü, birkaç noktaya değinelim: 1- Anamuhalefet’in lideri ve sözcülerinin, ‘Bizim askerimizin tırnağının ucundan kesip attığı bir parça bile bütün Suriye’den daha değerlidir.’ şeklindeki sözü çok matah bir şeymiş gibi geçen hafta boyunca sık sık dile getirmeleri sorgulanması ve utanılması gereken bir yaklaşımdır. KK ve adamları, yürekleri elveriyorsa, aynı sözü, Suriye için değil de, o ülkeye yarım asırdır zorla tahakküm ve zulmeden Baas Partisi, Esed Hanedanı ve Beşşâr Esed’in şahsı için söylesinler. Ama, dilleri varmaz ona bir olu...
  • Süleymani’nin öldürülmesine niye sevineyim?

    04 Ocak 2020 YAZARLAR

    İran’ın önemli generallerinden birisi, ABD füzeleri ile öldürüldü. Sevinmemiz gerektiğini söylüyor bazılarımız.. Gerekçeler önümüze koyuyorlar.. “Ortadoğu’da sürekli Şia mezhebinin yayılması için, haksız girişimlerde bulunup, örgütlenmeler yaptı.. Suriye’de binlerce Müslümanın ölümüne sebep oldu.. Yemen’den sorumlu.. Irak’tan sorumlu.. Kadınların ırzına geçilmesinden sorumlu.. Bebeklerin ölümünden sorumlu.. Esad’ın kimyasal silah kullanmasından sorumlu..” Devam ediyor, tutulan liste.. Devam ediyor, gerekçeler.. Ben ise şöyle bakıyor...
  • Tapu idaresi tepkide niye gecikti?

    03 Ocak 2020 YAZARLAR

    Haber yankı uyandırmış, konu nazik, konu netameli, ucu 'çılgın proje' hassasiyetlerine dokunuyor, kamuoyu zaten teyakkuzda, duyarlılık tavana vurmuş, üstüne belediyelerin tapu bilgilerini online sorgulama yetkisinin kaldırıldığı söyleniyor, Kanal İstanbul hattındaki arazileri toplayanların izi sürülemeyecek deniyor, yer yerinden oynuyor... Ne beklersiniz; tepkilerin hedefindeki Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün zaman kaybetmeden, sabah ilk iş duruma açıklık getirmesini. Peki onlar ne yapıyor? Haberi alan alıp satan sattıktan sonra, a...