logo

İrlanda’da din adamları


Yıldız Ramazanoğlu
y.ramazanoglu@gmail.com

L duygusu: Learning (Öğreniyorum)

Din adamlarından dinlerin doğası gereği çatışmanın nefretin ayrımcılığın değil barışın çözümün uzlaşmanın ve iyiliğin parçası olmasını bekleriz. Din bu yüzden kalpsiz dünyanın kalbi ve ezilenlerin umudu. Demokratik Gelişim Enstitüsü İrlanda’da Çatışma Çözümünde Dini Liderlerin Rolü başlıklı çalışma için(3-8 eylül 2019) davet ettiğinde konu ile ilgili bir araştırma yapmaya çalıştım. Fakat konunun hayati önemine rağmen, dolaylı yoldan kaynaklara rastlayabilsem de doğrudan bu başlıkta çalışmalara rastlamakta zorlandım.

İlk durağımız Dublin’de köklü bir ilahiyat eğitimi verilen Trinity College’dı. İrlanda’nın Kelt kültürünün bilinen en eski kitabı olan Book of Kells ile bizleri tanıştıran prof. Fainche Ryan, kitabın her sayfasına duyduğu sevgiyle ve ikonografik resimlerle ilgili ince detaylı açıklamalarıyla hepimizi etkiledi. Üniversitenin ana caddenin, şehrin yaşamın bir parçası olması, herkesin içerdeki müzeye, öğrencilerin avluda düzenlediği etkinliklere rahatça ulaşabilmesi ayrı bir güzellikti. Üniversitelerle toplum arasındaki ilişkinin, diyaloğun iç içe geçmesi, akademiyle bağların güçlü olması ne büyük bir zenginlik ve işlevsellik. Bu ortamda yapılan çalışmalar insana doğrudan değebilir ve inançla ilgili birikimi toplumla paylaşma imkanı olur. İrlanda din ayrımı üzerinden akıl almaz çatışmalar yaşadı ve büyük emeklerle uzlaşma ve anlaşmaya varılıp mübarek cuma anlaşması(Good Friday Agreement 1994) imzalandı. Barışı korumak, nefretle kirlenmiş dili ve zihinleri ortak insani değerlere yöneltmek üzere orta öğrenimdeki gençlerle toplantılar düzenliyor Trinity College. İncilden kıssa ve hikayeleri gençlerle birlikte konuşup, inancın özünü güncellemeleri, eşitlik adalet ve ortak değerler için birlikte yol bulmaya çalışmaları ilham verici.

İrlanda halkı savaştan, ayrımcılıktan, emperyal baskılardan ve yoksunluklardan çok çekti, bunun getirdiği olgunluğu, diğergamlığı, konukseverliği yüzlerden okumak mümkün. Göçmenlere, savaşlardan kaçıp gelen mültecilere farklı kültürden insanlara karşı derin bir anlayış var. Mültecilere göçmenlere en fazla yer açan Avrupa ülkesi İrlanda. Yabancı düşmanlığı yok denecek kadar az. Birçok dini kurum yeni gelenlerin entegrasyonu ve sorunlarının çözümü için sivil kuruluşlar oluşturmuş durumda. İrlanda halkının farklı dinlere mensup topluluklarının dini liderleriyle buluştuğumuz toplantıda bir arada huzur içinde yaşayabilmenin sorunları aşmak için yardımlaşmanın gücü etkileyiciydi.

Edindiğimiz bilgiler çatışmanın çözümünde dini kurumların, kiliselerin, kurumsal manada fazla rol oynamadığı yönünde oldu. Fakat din adamları bireysel inisiyatif alarak, nefretin kırılmasında, karşılıklı insani duyguların gelişmesinde silahların bırakılmasında büyük işler başarmışlar. Bir piskopos bunu Nobelli Alman edebiyatçı Henrich Böll’e atıfla şöyle açıkladı; herkes belli statükolara gömülmüşken bazıları cesaretle daha ileri bir adım atar ve ileride ne olduğunu ancak bu şekilde görebiliriz. Onlar böyle davranmasalar “ileride ne olduğunu’ bilemeyiz. Rahiplerin ünlü ressamlardan, büyük İrlanda şairi Yeats’den Alman şairi Goethe’den, önemli ressamlardan atıflar yaparak konuşmaları da çok kıymetliydi. Din adamlarının barış için keşke daha çok katkı verebilsek, inisiyatif alabilseydik hayıflanmasına, bütün canlara şefkatle yaklaşan cesur rahip Fr Alec’i, Fr Gerard Reynolds’u tüm tarafların nasıl hayırla yadettiğine tanık olduk. Çatışma sona erdiğinde geriye cesur ve iyi insanların adları kalıyor.

Anlatacak çok şey var. Belfast’ta mahalleleri birbirinden ayıran, bizim utanç duvarı diyebileceğimiz bariyerler var. Fakat burada insanların kendini güvende hissetmesini sağladığı için ironik biçimde Barış Duvarı deniliyor. Bu duvarlar ne zaman kalkacak sorusunun cevabı ise hala bir muamma. Herkesi ümitvar kılan ve artık geri dönüşü olmadığına inanmak istedikleri ateşkes ve silahsızlık iyi bir başlangıç olarak barışı uzlaşmayı ve bir arada yaşama kültürünü besliyor. Mahallelerdeki ayrım ve getto anlayışı sürerken ana caddelerde alış veriş merkezlerinde bunun nasıl kırıldığını ve başka bir yaşam oluştuğunu görmemiz de ufuk açıcı. Modernlik, farklılıkların geriye çekildiği yeni ortak kamu alanları gibi üzerine çalışılacak ne kadar çok konu olduğunu gösteriyor.

Belfast’ta etkileyici bir tarihi arkaplanı olan Clonard Manastırı dini kurumların barışa katkısı ve toplumsal gücü bakımından çok önemli bir mekan. IRA’nın silah bırakması için ilk gizli görüşme bu manastırda küçük mütevazı bir odada gerçekleşmiş. Rahip Alec Raid, IRA lideri Garry Adams ve John Hume’u burada bir araya getirmiş. Bu tarihi olayın detaylarını bize anlatan kilise sorumlusu, İrlanda’daki Müslüman topluluk için de elinden geleni yapıyor. Belfast’ta bir cami inşa etmek isteyen fakat güç yetiremeyen küçük topluluğa yardım için bütün kiliseleri harekete geçirmeye çalışmış. Srebrenitsa katliamının yıldönümünde acılı ailelere destek için gittiği Saraybosna camilerinde tesbih görünce çok etkilenmiş. Çünkü İslamın ritüelleri, ibadetleri, sembolleri hakkında çok meraklı ve öğrenmek isteyen biri. Hz. Meryem hakkındaki duygusallığımız ve Kur’anda Ali İmran suresinde bu kadar uzun yer alması da ona hayret veriyor. Kendisiyle aynı kaynaktan gelen dinlerin birbirine kulak vermesinin ve çatışma değil barış için işbirliğinin değerini konuştuk. Teorinin insanları kümelere ayıran dünyasıyla, sahada yüz yüze buluşup çay içmenin gündelik yaşam içinde duyguları düşünceleri paylaşmanın, dayanışmanın hali çok farklı. Dinin insanları kötü olarak kodlamanın, işaretlemenin, önce itham sonra mahkum etmenin ötesine geçip ortak insani dilin kurulumda sağlam bir zemin olması beklenir. Konuşmacı kendisini bağlı hissettiği bir dini hareketten söz etti. L hareketi.

Öğreniyorum(Learning). Hepimizin birbirimizden öğreneceği çok şey var. Hep merak duyan bir öğrenci olmak, başkalarının hikayesine hakikatine eğilmek bizi yaşam içinde akışkan kılar. Bilmenin taşlaşmış konforundan ve sürekli haklılık duygusunun çürütücülüğünden evladır öğrencilik.

(KARAR)

Etiketler:
Share

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İNZAL EDİLMİŞ ADIMIZI, ÜRETİLMİŞ “İSLÂMCI” KAVRAMI İLE DEĞİŞTİRMEK SAPMALARA KAYNAKLIK ETMİŞTİR

    02 Mart 2020 YAZARLAR

    Her din ya da ideoloji, kendini özgün taşıyıcı kavramlarıyla ifade eder, tanımlar ve mesajını insanlara ulaştırır. Temel tanımlayıcı kavramlar, nötr değildirler; zihnine girdikleri, kendilerini benimseyerek kullanan insanları, kendi arka planındaki din, düşünce, felsefe ve ideoloji istikametinde dönüştürürler. Bunlar, o din ya da ideolojinin, taşıyıcı, inşa edici ve dönüştürücü etkiye sahip olan inanç eksenli kavramlarıdır. Bir de taşıyıcı olmayan, yani dinî ve ideolojik boyutu belirleyici olmayan kavramlar vardır ki onları, her din ya da ideol...
  • ‘Savaş ve Siyaset’, Aynı Hedef İçin, Farklı Silâhlarla Yapılan Eylemler Manzumesidir Kaynak: ‘Savaş ve Siyaset’, Aynı Hedef İçin, Farklı Silâhlarla Yapılan Eylemler Manzumesidir – SELAHADDİN E. ÇAKIRGİL

    02 Mart 2020 YAZARLAR

    Bu Pazar günü, birkaç noktaya değinelim: 1- Anamuhalefet’in lideri ve sözcülerinin, ‘Bizim askerimizin tırnağının ucundan kesip attığı bir parça bile bütün Suriye’den daha değerlidir.’ şeklindeki sözü çok matah bir şeymiş gibi geçen hafta boyunca sık sık dile getirmeleri sorgulanması ve utanılması gereken bir yaklaşımdır. KK ve adamları, yürekleri elveriyorsa, aynı sözü, Suriye için değil de, o ülkeye yarım asırdır zorla tahakküm ve zulmeden Baas Partisi, Esed Hanedanı ve Beşşâr Esed’in şahsı için söylesinler. Ama, dilleri varmaz ona bir olu...
  • Süleymani’nin öldürülmesine niye sevineyim?

    04 Ocak 2020 YAZARLAR

    İran’ın önemli generallerinden birisi, ABD füzeleri ile öldürüldü. Sevinmemiz gerektiğini söylüyor bazılarımız.. Gerekçeler önümüze koyuyorlar.. “Ortadoğu’da sürekli Şia mezhebinin yayılması için, haksız girişimlerde bulunup, örgütlenmeler yaptı.. Suriye’de binlerce Müslümanın ölümüne sebep oldu.. Yemen’den sorumlu.. Irak’tan sorumlu.. Kadınların ırzına geçilmesinden sorumlu.. Bebeklerin ölümünden sorumlu.. Esad’ın kimyasal silah kullanmasından sorumlu..” Devam ediyor, tutulan liste.. Devam ediyor, gerekçeler.. Ben ise şöyle bakıyor...
  • Tapu idaresi tepkide niye gecikti?

    03 Ocak 2020 YAZARLAR

    Haber yankı uyandırmış, konu nazik, konu netameli, ucu 'çılgın proje' hassasiyetlerine dokunuyor, kamuoyu zaten teyakkuzda, duyarlılık tavana vurmuş, üstüne belediyelerin tapu bilgilerini online sorgulama yetkisinin kaldırıldığı söyleniyor, Kanal İstanbul hattındaki arazileri toplayanların izi sürülemeyecek deniyor, yer yerinden oynuyor... Ne beklersiniz; tepkilerin hedefindeki Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün zaman kaybetmeden, sabah ilk iş duruma açıklık getirmesini. Peki onlar ne yapıyor? Haberi alan alıp satan sattıktan sonra, a...