logo

05 Mayıs 2019

Din reytingciliği mi John Coltrane ilahisi mi?


Mehmet Ocaktan
m.ocaktan@gmail.com

Yarın ramazanın ilk günü… Gönüllerimize göklerin kapısının açıldığı kutlu bir mevsime giriyoruz. Yunus’un söyleyişiyle:

/Açıldı gökler kapısı

Rahmetle doludu hepisi

Sekiz cennetin kapısı

Açar Allah deyü deyü/

Biliyorum, bir diriliş mevsiminin arefesinde ‘caz da nereden çıktı’ diyenler olacaktır. Eğer yüreğinizin sesini dinlerseniz, her müzikte, her şiirde bir hikmet vardır. Özellikle de zihinlerimizi bulandıran ramazan reytingcisi hocalardan ve “Peygamberi rüyaya getirten terlik” pazarlamacısı din tüccarlarından kendinizi korumak için birazcık olsun müziğin ve caz müzisyeni John Coltrane’nin ilahilerine uğramakta sayısız faydalar olabilir. Bu arada Hacı Bayram Veli’den ve Yunus’tan ilahiler dinleyebilirseniz yüreğinizin kapılarını çok daha coşkulu bir dünyaya açabilirsiniz.

Ve cazın büyük ustası John Coltrane…1960’lı yılların cazında ve sonra 70’li, 80’li yıllarda iki önemli isim vardır John Coltrane ve Ornette Coleman… John Coltrane cazın blues geleneğine sıkı sıkıya bağlı bir sanatçıdır. Kuşkusuz Coltrane için kentin rhythm-blues geleneğine bağlı demek sanırım daha doğru bir ifade olacaktır.

Değişim onun müziğinin değişmez özelliğiydi, adeta değişime programlanmış gibiydi. Doğal olarak plakları bu değişimin, taşkınlık halinin yansıması niteliğindeydi. Coltrane’in 50’li yıllarda Miles Davis ve Thelonious Monk’la yaptığı plaklar çok önemli bir büyüklüğü yansıtsa da, esas itibariyle kendine has gelişimi 1959’da başlamıştır.

Örneğin tüm zamanların en armonik ve zarif parçalarından birisi olan ve adeta bir hit eser haline gelen “My Favorite Things”i plak yaptı. Kuşkusuz büyük bir potansiyele sahipti ama aynı zamanda gelenekçi bir caz müzisyeniydi. Ve özellikle Atlantik sonrası dönemde tüm zamanların en etkileyici caz müzisyenlerinden biri olma yolunda hızla ilerledi.

1959’da Miles Davis’ten ayrıldıktan sonra “Bags and Trane” albümünü yaptı, albümün kayıtlarını Modern Jazz Quartet’in vibrafoncusu Milt Jackson’la birlikte yönetti. Repertuarında çoğunlukla blues parçalarının yanı sıra, Charlie Parker’in hızlı tempolu ve herkesi coşturan “Bebop”u da vardı. Bu o günlerde sisler içindeki bir caz çağının selamlanışı gibiydi adeta…

Bana göre John Coltrane’i çağdaşlarından ayıran en önemli özelliklerinden birisi, müziğindeki dinsel coşkunluk halidir. “Sanırım bir müzisyenin yapmak istediği şeylerin en önemlisi, dinleyiciye evrende tanıdığı ve hissettiği bir çok başka şeyden bir görüntü sunmaktır. Bize armağan edilmiş ve mükemmel bir dünyada yaşadığımızı ifade etmek için bir fırsattır” diyen Coltrane, 1964’te yaptığı “A love Supreme” adlı plağı ile yaratıcılığının doruğundadır… Joachim “E. Berendtile, “A Love Supreme”nin metni ile ilgili şunları söylüyor: “Metni Coltrane kaleme almıştı: “Tanrı bütün övgülere layık olandır… Oh Tanrım sana layık olmak için her şeyi yapmak istiyorum… Sana şükran doluyum, Tanrım… Sözler, tınılar, konuşmalar, insanlar, anılar, düşünceler, korku, duygular, zaman; hepsi senden gelir Tanrım… “ Duanın sonunda John Coltrane Quartet’in çaldığı müziği en iyi niteleyen üç sözcük yer alır: “Mutluluk, zarafet ve coşku.” (Caz Kitabı, s. 146)

(KARAR)

Etiketler:
Share
832 Kez Görüntülendi.

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İNZAL EDİLMİŞ ADIMIZI, ÜRETİLMİŞ “İSLÂMCI” KAVRAMI İLE DEĞİŞTİRMEK SAPMALARA KAYNAKLIK ETMİŞTİR

    02 Mart 2020 YAZARLAR

    Her din ya da ideoloji, kendini özgün taşıyıcı kavramlarıyla ifade eder, tanımlar ve mesajını insanlara ulaştırır. Temel tanımlayıcı kavramlar, nötr değildirler; zihnine girdikleri, kendilerini benimseyerek kullanan insanları, kendi arka planındaki din, düşünce, felsefe ve ideoloji istikametinde dönüştürürler. Bunlar, o din ya da ideolojinin, taşıyıcı, inşa edici ve dönüştürücü etkiye sahip olan inanç eksenli kavramlarıdır. Bir de taşıyıcı olmayan, yani dinî ve ideolojik boyutu belirleyici olmayan kavramlar vardır ki onları, her din ya da ideol...
  • ‘Savaş ve Siyaset’, Aynı Hedef İçin, Farklı Silâhlarla Yapılan Eylemler Manzumesidir Kaynak: ‘Savaş ve Siyaset’, Aynı Hedef İçin, Farklı Silâhlarla Yapılan Eylemler Manzumesidir – SELAHADDİN E. ÇAKIRGİL

    02 Mart 2020 YAZARLAR

    Bu Pazar günü, birkaç noktaya değinelim: 1- Anamuhalefet’in lideri ve sözcülerinin, ‘Bizim askerimizin tırnağının ucundan kesip attığı bir parça bile bütün Suriye’den daha değerlidir.’ şeklindeki sözü çok matah bir şeymiş gibi geçen hafta boyunca sık sık dile getirmeleri sorgulanması ve utanılması gereken bir yaklaşımdır. KK ve adamları, yürekleri elveriyorsa, aynı sözü, Suriye için değil de, o ülkeye yarım asırdır zorla tahakküm ve zulmeden Baas Partisi, Esed Hanedanı ve Beşşâr Esed’in şahsı için söylesinler. Ama, dilleri varmaz ona bir olu...
  • Süleymani’nin öldürülmesine niye sevineyim?

    04 Ocak 2020 YAZARLAR

    İran’ın önemli generallerinden birisi, ABD füzeleri ile öldürüldü. Sevinmemiz gerektiğini söylüyor bazılarımız.. Gerekçeler önümüze koyuyorlar.. “Ortadoğu’da sürekli Şia mezhebinin yayılması için, haksız girişimlerde bulunup, örgütlenmeler yaptı.. Suriye’de binlerce Müslümanın ölümüne sebep oldu.. Yemen’den sorumlu.. Irak’tan sorumlu.. Kadınların ırzına geçilmesinden sorumlu.. Bebeklerin ölümünden sorumlu.. Esad’ın kimyasal silah kullanmasından sorumlu..” Devam ediyor, tutulan liste.. Devam ediyor, gerekçeler.. Ben ise şöyle bakıyor...
  • Tapu idaresi tepkide niye gecikti?

    03 Ocak 2020 YAZARLAR

    Haber yankı uyandırmış, konu nazik, konu netameli, ucu 'çılgın proje' hassasiyetlerine dokunuyor, kamuoyu zaten teyakkuzda, duyarlılık tavana vurmuş, üstüne belediyelerin tapu bilgilerini online sorgulama yetkisinin kaldırıldığı söyleniyor, Kanal İstanbul hattındaki arazileri toplayanların izi sürülemeyecek deniyor, yer yerinden oynuyor... Ne beklersiniz; tepkilerin hedefindeki Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün zaman kaybetmeden, sabah ilk iş duruma açıklık getirmesini. Peki onlar ne yapıyor? Haberi alan alıp satan sattıktan sonra, a...