logo

14 Ocak 2019

ABD’yi Suudi Arabistan mı yönetiyor?


Yasin Aktay
y.aktay@gmail.com

Cemal Kaşıkçı’nın İstanbul’daki Suudi Arabistan (SA) Başkonsolosluğunda katledilişinin 100. günü dolayısıyla Amerikan Kongresinde düzenlenen anma toplantısına Kongre’nin hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi üyeleri birlikte katılım göstererek Amerikan siyaset tarihinde ender görülen bir uzlaşma ve ortak hassasiyet örneği verdi.

Özellikle bugünlerde Trump’ın Demokratların Meksika sınırına yapılmakta olan duvara karşı sergiledikleri, kendine göre, “inad”a karşı çektiği hükümeti kapatma restiyle iyice gerilmiş siyasi ortama rağmen böyle bir konsensusun ortaya konması çok istisnai bir hadise oluşturuyor. Kaşıkçı, ilginç bir biçimde AB siyasetindeki gerilimli bir ortamı yumuşatan, bütün Amerikalılara ortak değerlerini yeniden hatırlatarak bir tür ulusal uzlaşma kültürünü ölmekten kurtaran bir rol oynuyor.

Kongre üyelerinden Tom Malinowski’nin anma toplantısında yaptığı konuşmada “Kaşıkçı katillerinin sorumlu tutulması ve hesap vermesi gerekiyor, yoksa ortaya çıkan manzara Suudi Arabistan’ın ABD’yi yönetiyor olduğunu göstermiş olacak” mealinde sözler söylediğini nakletmiştik. Aslına bakarsanız, bu sözlerin ABD-SA arasındaki ilişkilerle ilgili bazı ezberlerimizi yeniden gözden geçirmek için bizi uyarıcı bir yanı var.

Hatırlarsanız, Trump Kaşıkçı cinayetinden çok kısa bir süre önce partisinin bir toplantısında seçmenlerine yaptığı konuşmada, SA kralına “bak Kral, bizim desteğimiz olmasa sen bir hafta bile ayakta duramazsın” demiş olduğunu söylemişti.

SA-ABD ilişkilerine dair mevcut ezbere alışık olanlar için bu sözler malumu ilam, ama bir o kadar da devlet başkanının ağzından alabildiğine nezaketsiz ve diplomatik skandal olarak değerlendirilecek sözlerdi. Bunu herkes böyle bilse de böyle uluorta söylenmezdi. İnsanlar hakikatleri bütün çıplaklığıyla dinlemeye hem hazır değil hem de istekli değiller. Nihayetinden uluslararası ilişkiler düzenini ayakta tutan söylemler törensel güzellemeler ve karşılıklı olarak tekrarlanan koca yalanlardan başka bir şey değil.

Peki Trump’ın söyledikleri gerçekten de tam olarak doğru muydu? Doğru olsa sanırım sadece bu sözlerin söylenmiş olması bile SA’yı yıkmaya yeter de artardı. Oysa bu sözleri MBS istihza ile geçiştirdikten sonra tek alternatifinin ABD olmadığını bile söyledi.

Bunun üzerine bir hafta sonra gerçekleşen Kaşıkçı cinayetinin MBS’in bu haddini bilmezliğine karşı ABD’nin verdiği cevap olarak yorumlayanlar bile oldu. Yani buna göre Kaşıkçı cinayeti aslında MBS’in bu meydan okumasına karşı SA’ya kurulmuş bir komploydu. Bu hikayeye SA medyası hemen sarıldı ve bir süre bu hikayeyle oyalandı tabii. Ancak ABD bütün aktörlerin cinayet kastı ve planlaması kendilerine ait olan böyle bir olayı nasıl kurgulamış ve MBS’in başına sarmış olabilirdi ki? Ne kadar zorlasanız kimseyi ikna edemeyeceğiniz bir senaryoydu bu.

Şimdi Malinowski’nin aklımıza getirdiği şu soruyu daha net biçimde soralım: Yoksa aslında tam tersi, ABD SA’yı değil de ABD mi SA’yı yönetiyor?

Arap Baharı sürecini ters çevirecek karşı devrimleri başlatıp finanse eden ve bu iş için ABD kamuoyunu hazırlamak üzere tonlarca para hazırlayan ABD değil SA idi.

Ortadoğu’da demokrasinin gelişmesini engelleyen bütün tedbirleri alan, nerede bir demokratik gelişme varsa onu boğmak üzere bütün imkanları seferber eden yine SA’nın kendisidir.

Doğrusu hepimiz bütün bu işlerin sorumlusu olarak ABD’yi görmeyi daha fazla arzu ederiz, çünkü ABD malum sicili dolayısıyla her zaman bütün bu cürümlerin olağan şüphelisidir. Ama Cezayir’de doksanların başında seçimlerin iptaliyle birlikte ortaya çıkan ve ikiyüz bin insanın hayatına mal olan iç savaşta da SA’nın rolü çok büyüktü. Maksat sırf demokrasi gelişmesin, hele İslam ve demokrasi arasındaki bir buluşmayla Müslüman halklar iradeyi ellerine almasındı.

Mısır’da darbeyi yaptıran sonra bunun bütün uluslararası platformlarda meşruiyetini tesis etmeye çalışan SA oldu.

Bugün ABD’de resmi makamları ve Kongre üyeleri İhvan’ı terör örgütü olarak kabul etmedikleri halde onları bu yönde ikna etmeye çalışan da SA. Buna ikna edecek raporları ve konferansları için bir dizi düşünce kurulunu ve lobi faaliyetini finanse etmektedir

İlginç bir biçimde bütün Arap Baharı ülkelerinde karşı devrimci bir tutum üstlenen SA, Suriye’de Esad’ın devrilmesi yönünde bir tutum takındı ve baştan itibaren Amerikan karar alma organlarını bu yönde etkilemeye ve harekete geçirmeye çalıştı.

Suriye’de başta Esad’ı cezalandırma hareketi olarak başlatılan operasyonların hiçbir zaman tam bir devrime yol açmayacak şekilde, sürekli bir çözümsüzlük ve kaos düzenine dönüşmesinde de bu çabaların önemli bir rolü oldu.

Doğrusu Arap Karşı devrimleri ile Suriye’deki bu operasyon birlikte değerlendirildiğinde en büyük darbenin bu yollarla Türkiye’ye ve Türkiye’nin temsil ettiği demokratikleşme ve kalkınma süreçlerine vurulmuş olduğu net bir biçimde görülüyor.

Kimse bütün bu darbeler düzeninin faili ve hamisi olarak SA’ı görmüyor, ABD’yi görüyor. Oysa ABD’yi bu rolü oynamaya ABD içindeki lobi faaliyetleriyle veya diplomasisiyle, finansmanıyla zorlayan SA.

Bugünse Suriye konusunda Türkiye’nin öncülüğünde açılmakta olan ve Suriye’nin toprak bütünlüğünü, bütün kesimlerin huzur içinde yaşayacağı bir çözümü esas alan inisiyatif işlemekteyken başlayan ve bu çözümü hedefleyen bir SA karşı-inisiyatifi gündemde. www.middleeasteye.net isimli internet sitesinin haberine göre Mısır, SA, BAE ve İsrail’in katılımıyla gerçekleşen toplantıda Suriye ile diplomatik ilişkilerin yeniden tesisiyle Suriye’nin Arap Birliği’ne dönüşünün sağlanması ve ve Suriye’nin kuzeyindeki PYD/YPG güçlerinin Türkiye’nin müdahalesine karşı desteklenmesi ele alınmış. ABD politikalarıyla da gayet paralel bütün planlar. Sahi kim kimi yönetiyor?

ABD politikaları lobi faaliyetlerinden çok etkilenen bir özelliğe sahip ve SA bugünlerde Yemen’de, Libya’da, Suriye’de ve Mısır’da ABD’nin başını belaya sokan, ABD’ye uzak vadede hiçbir şey kazandırmayan, bilakis çok şey kaybettiren politikaları yönlendiriyor.

Bu durumda Malinowski’ye “geçmiş olsun” demek gerekiyor, ABD’yi zaten Amerikalılar değil ya SA veya İsrail veya erken kalkıp yol alanlar yönetiyor.

(YENİ ŞAFAK)

Etiketler: » » » » » » » » » » » » » » » »
Share
224 Kez Görüntülendi.

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Süleymani’nin öldürülmesine niye sevineyim?

    04 Ocak 2020 YAZARLAR

    İran’ın önemli generallerinden birisi, ABD füzeleri ile öldürüldü. Sevinmemiz gerektiğini söylüyor bazılarımız.. Gerekçeler önümüze koyuyorlar.. “Ortadoğu’da sürekli Şia mezhebinin yayılması için, haksız girişimlerde bulunup, örgütlenmeler yaptı.. Suriye’de binlerce Müslümanın ölümüne sebep oldu.. Yemen’den sorumlu.. Irak’tan sorumlu.. Kadınların ırzına geçilmesinden sorumlu.. Bebeklerin ölümünden sorumlu.. Esad’ın kimyasal silah kullanmasından sorumlu..” Devam ediyor, tutulan liste.. Devam ediyor, gerekçeler.. Ben ise şöyle bakıyor...
  • Tapu idaresi tepkide niye gecikti?

    03 Ocak 2020 YAZARLAR

    Haber yankı uyandırmış, konu nazik, konu netameli, ucu 'çılgın proje' hassasiyetlerine dokunuyor, kamuoyu zaten teyakkuzda, duyarlılık tavana vurmuş, üstüne belediyelerin tapu bilgilerini online sorgulama yetkisinin kaldırıldığı söyleniyor, Kanal İstanbul hattındaki arazileri toplayanların izi sürülemeyecek deniyor, yer yerinden oynuyor... Ne beklersiniz; tepkilerin hedefindeki Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün zaman kaybetmeden, sabah ilk iş duruma açıklık getirmesini. Peki onlar ne yapıyor? Haberi alan alıp satan sattıktan sonra, a...
  • Tribünlerin adalet sorununu çözmek!

    03 Ocak 2020 YAZARLAR

    Adalet Bakanlığı “Seri Muhakeme Usulü” ile “Basit Yargılama Usulünün” 1 Ocak itibariyle uygulanmaya başladığını “yargıda yeni dönem” başlığı ile duyurdu. Adalet Bakanlığı Yargı Reformu’nun 24 Ekim 2019’da yasalaşan ilk paketindeki bu iki düzenlemeyi oldukça önemsiyor. Bu düzenlemelerin önemini Adalet Bakanı Abdülhamit Gül şöyle anlatmıştı: “1 Ocak itibariyle yürürlüğe girecek yargı sisteminde yeni bir düzenleme var: Seri ve basit yargılama… Yeni sistemde daha hızlı, adil ve makul kararların verildiği bir süreç olacak. Bu usul vatandaşl...
  • Ünal Karaman’ın kaliteli vedası

    03 Ocak 2020 YAZARLAR

    Belki daha önce de yazmışımdır. Ben, fanatik olmayan bir Trabzonspor taraftarıyım. Nasıl oluyor ‘fanatik olmayan’ taraftar olmak? En basit şekilde ifade edeyim. Trabzonspor’un bir haksızlık sonucu galip gelmesini istemem. Takım güzel oynasın ve kazansın. Bunu tercih ederim. Şenol, Kadir, Necati, Bekir, Turgay, Cemil, Ali Kemal, Hüseyin, İskender, Tuncay, Necmi... Bakın bunları ezberden saydım. Daha da sayabilirim. Trabzonspor’un şampiyonluklarını gördüm... Sonra İstanbul kulüpleri yeni çıkış yolları buldu. Daha zengindiler. Büyük...